ఎల్‌నినో ప్రభావం ఫిబ్రవరి వరకు కొనసాగుతుందా? భారత వర్షపాతం, సముద్ర జీవవైవిధ్యంపై ఆందోళన
సముద్ర ఉపరితల ఉష్ణోగ్రతల పెరుగుదలతో మారుతున్న వాతావరణ పరిస్థితులు రుతుపవనాల అంచనాల్లో ఐఓడీ కీలకం మత్స్య సంపద, పగడపు దిబ్బలపై వేడి ప్రభావం
సముద్ర ఉష్ణోగ్రతల్లో చోటుచేసుకుంటున్న మార్పులు ప్రపంచ వాతావరణ వ్యవస్థపై ప్రభావం చూపుతున్నాయి. ముఖ్యంగా ఎల్‌నినో పరిస్థితులు, సముద్రంలో పెరుగుతున్న ఉష్ణ నిల్వ, సముద్ర ఉష్ణ తరంగాలు వర్షపాతం నుంచి సముద్ర జీవవైవిధ్యం వరకు అనేక అంశాలను ప్రభావితం చేయగలవు. ఈ నేపథ్యంలో ఎల్‌నినో ఎంతకాలం కొనసాగుతుంది? భారత రుతుపవనాలపై ఎలాంటి ప్రభావం ఉంటుంది? సముద్ర జీవులకు ఎదురయ్యే సవాళ్లు ఏమిటి? అనే అంశాలు ప్రాధాన్యం సంతరించుకున్నాయి.
మీరు అందించిన ఇంటర్వ్యూ వివరాల ప్రకారం, భారత జాతీయ మహాసముద్ర సమాచార సేవల కేంద్రం (ఇన్‌కాయిస్‌) శాస్త్రవేత్త డాక్టర్ ఫ్రాన్సిస్ ఎ. పవనతార ఎల్‌నినో పరిస్థితులు, సముద్ర పర్యావరణంలో వస్తున్న మార్పులపై వివరించారు. అందులో పేర్కొన్న అంచనా ప్రకారం ఎల్‌నినో ఫిబ్రవరి వరకు బలంగా కొనసాగే అవకాశం ఉంది. అయితే ఇది ఏ సంవత్సరానికి సంబంధించిన అంచనా, తాజా పరిస్థితులకు వర్తిస్తుందా అనే విషయాలను అధికారికంగా నిర్ధారించుకోవాలి.
సముద్రం వేడెక్కడం వెనుక ఏముంది?
ఎల్‌నినో అనేది పసిఫిక్ మహాసముద్రంలోని మధ్య, తూర్పు భూమధ్యరేఖా ప్రాంతాల్లో సముద్ర ఉపరితల ఉష్ణోగ్రతలు సాధారణ స్థాయికి మించి పెరిగే సహజ వాతావరణ పరిణామం. ఇది సముద్రం, వాతావరణం మధ్య జరిగే పరస్పర చర్యలతో ఏర్పడుతుంది. దీని ప్రభావం ఒక్క ప్రాంతానికే పరిమితం కాకుండా ప్రపంచంలోని వివిధ ప్రాంతాల్లో వర్షపాతం, ఉష్ణోగ్రతలు, గాలుల తీరుపై పడవచ్చు.
సముద్రం వేడెక్కడం, తిరిగి చల్లబడటం తక్షణమే జరిగే ప్రక్రియలు కావు. సముద్రంలోని ఉష్ణ నిల్వ, గాలుల మార్పులు, సముద్ర ప్రవాహాలు వంటి అంశాలు ఈ వ్యవస్థ కొనసాగడంలో కీలక పాత్ర పోషిస్తాయి. అందువల్ల ఎల్‌నినో ప్రభావం నెలల తరబడి కొనసాగవచ్చు. అయితే ప్రతి ఎల్‌నినో పరిస్థితి ఒకే విధంగా ఉండదు.
సముద్ర ఉష్ణోగ్రతలు పెరిగితే జీవవైవిధ్యానికి ముప్పేనా ?
సముద్ర జలాలు ఎక్కువకాలం వేడిగా కొనసాగితే సముద్ర జీవుల జీవన పరిస్థితులు మారవచ్చు. ముఖ్యంగా పగడపు దిబ్బలు అధిక ఉష్ణోగ్రతలకు సున్నితంగా స్పందిస్తాయి. సముద్ర ఉష్ణ ఒత్తిడి ఎక్కువైతే పగడాలు తమలో నివసించే సహజీవి శైవలాలను కోల్పోయి తెల్లబడే పరిస్థితి ఏర్పడుతుంది. దీనిని పగడాల తెల్లబడటం (Coral Bleaching) అంటారు.
అలాగే నీటి ఉష్ణోగ్రతలు మారడం వల్ల కొన్ని చేపల జాతులు అనుకూలమైన ప్రాంతాలకు కదలవచ్చు. ఆహారం లభ్యత, చేపల పెరుగుదల, సంతానోత్పత్తి వంటి ప్రక్రియలపైనా ప్రభావం పడే అవకాశం ఉంది. దీని ఫలితంగా కొన్ని ప్రాంతాల్లో మత్స్యకారులకు చేపల లభ్యతలో మార్పులు కనిపించవచ్చు.
అయితే చేపల ఉత్పత్తి తగ్గడానికి సముద్ర ఉష్ణోగ్రతలే ఏకైక కారణం కాదు. సముద్ర ప్రవాహాలు, ఆహార గొలుసులో మార్పులు, చేపల వేట ఒత్తిడి, నివాస ప్రాంతాల పరిస్థితులు కూడా ప్రభావం చూపుతాయి.
ఎల్‌నినోతో రుతుపవనాలకు సవాళ్లు
భారతదేశంలో వ్యవసాయం, తాగునీటి నిల్వలు, జలవిద్యుత్ ఉత్పత్తి వంటి రంగాలకు రుతుపవనాలు కీలకం. ఎల్‌నినో కారణంగా కొన్ని సంవత్సరాల్లో నైరుతి రుతుపవనాల వర్షపాతం తగ్గే అవకాశం ఉన్నప్పటికీ, ప్రతి ఏడాది ఒకే విధమైన ప్రభావం ఉంటుందని చెప్పలేం.
వర్షపాతాన్ని నిర్ణయించడంలో ఎల్‌నినోతో పాటు హిందూ మహాసముద్ర ఉష్ణోగ్రతలు, వాతావరణ గాలుల దిశ, ఇతర కాలానుగుణ వ్యవస్థలు కూడా పాత్ర పోషిస్తాయి. అందువల్ల ఎల్‌నినో తీవ్రతను మాత్రమే ఆధారంగా చేసుకుని దేశవ్యాప్తంగా కరవు లేదా వర్షాల కొరత ఏర్పడుతుందని నిర్ధారించడం సరికాదు.
ఐఓడీ అంటే ఏమిటి? భారత వర్షాలకు ఎందుకు ముఖ్యం ?
ఇండియన్ ఓషన్ డైపోల్ (IOD) అనేది హిందూ మహాసముద్రంలోని పశ్చిమ, తూర్పు ప్రాంతాల సముద్ర ఉపరితల ఉష్ణోగ్రతల మధ్య వ్యత్యాసాన్ని సూచించే వాతావరణ వ్యవస్థ.
పాజిటివ్ ఐఓడీ సమయంలో సాధారణంగా పశ్చిమ హిందూ మహాసముద్రం సాపేక్షంగా వెచ్చగా, ఇండోనేషియా సమీపంలోని తూర్పు ప్రాంతం చల్లగా ఉంటుంది. ఈ మార్పులు గాలుల కదలికలు, తేమ రవాణా, వర్షపాతంపై ప్రభావం చూపగలవు.
కొన్ని సందర్భాల్లో పాజిటివ్ ఐఓడీ ఎల్‌నినో వల్ల భారత రుతుపవనాలపై పడే ప్రతికూల ప్రభావాన్ని కొంతవరకు తగ్గించవచ్చు. అయితే ఈ ప్రభావం ప్రతిసారీ ఒకేలా ఉండదు. రెండు వ్యవస్థలు ఎప్పుడు ఏర్పడుతున్నాయి, ఎంత బలంగా ఉన్నాయి అనే అంశాలు కీలకం.
ఐఓడీ అంచనాల్లో శాస్త్రవేత్తలకు సవాళ్లు
ఎల్‌నినో, ఐఓడీ పరిణామాలను ముందుగానే అంచనా వేయడం వాతావరణ శాస్త్రవేత్తలకు ముఖ్యమైన పరిశోధనా అంశం. సముద్ర ఉష్ణోగ్రతలు, గాలుల మార్పులు, సముద్ర ప్రవాహాలు పరస్పరం ప్రభావితం చేసుకోవడంతో పరిస్థితులు వేగంగా మారవచ్చు.
ఈ పరిణామాలను ముందుగానే గుర్తించగలిగితే రైతులకు పంటల ప్రణాళిక, ప్రభుత్వాలకు నీటి నిర్వహణ, మత్స్యకారులకు సముద్ర పరిస్థితులపై ముందస్తు సమాచారం అందించడంలో ఉపయోగపడుతుంది. అయితే ఏ అంచనా అయినా కొంత అనిశ్చితిని కలిగి ఉంటుంది.
ఇన్‌కాయిస్‌ ప్రచురించిన ప్రత్యేక ఎల్‌నినో బులెటిన్‌లో కూడా సముద్ర ఉష్ణోగ్రతల మార్పులు, మత్స్య సంపదపై సంభవించగల ప్రభావాలను ప్రస్తావించారు.
ఈశాన్య రుతుపవనాలపై ఎలాంటి ప్రభావం ఉంటుంది?
ఈశాన్య రుతుపవనాలు దక్షిణ భారతదేశానికి, ముఖ్యంగా తమిళనాడు, పుదుచ్చేరి, దక్షిణ ఆంధ్రప్రదేశ్‌లోని కొన్ని ప్రాంతాలకు కీలకమైన వర్షాలను అందిస్తాయి.
ఈ కాలంలో ఎల్‌నినో ప్రభావం ఎలా ఉంటుందనే అంశంపై మరింత అధ్యయనం అవసరం. ఎల్‌నినో ఉన్నంత మాత్రాన ఈశాన్య రుతుపవనాలు తప్పనిసరిగా బలహీనపడతాయని చెప్పలేం. ఐఓడీ పరిస్థితులు, అల్పపీడనాలు, తుఫానులు, ప్రాంతీయ వాతావరణ వ్యవస్థలు కూడా వర్షపాతాన్ని ప్రభావితం చేస్తాయి.
ఫిబ్రవరి 2027 వరకు ఎల్‌నినో బలంగా ఉంటుందా?
ప్రస్తుతానికి అందుబాటులో ఉన్న అంతర్జాతీయ అంచనాలు ఎల్‌నినో కొనసాగింపుపై ఆందోళనను సూచిస్తున్నాయి. అమెరికా జాతీయ సముద్ర, వాతావరణ పరిపాలన సంస్థ (NOAA) వాతావరణ అంచనా కేంద్రం 2026 అక్టోబర్ 8న విడుదల చేసిన నివేదిక ప్రకారం, 2027 జనవరి–మార్చి కాలం వరకు బలమైన లేదా అత్యంత బలమైన ఎల్‌నినో కొనసాగే అవకాశం ఎక్కువగా ఉంది.
అయితే ఎల్‌నినో కొనసాగుతుందనే అంచనా మాత్రమే ఆధారంగా తీసుకుని భారతదేశంలోని ప్రతి రాష్ట్రంలో వర్షాలు తగ్గుతాయని చెప్పలేం.
ప్రాంతాలవారీగా వాతావరణ పరిస్థితులు మారుతాయి. తాజా భారత వాతావరణ శాఖ అంచనాలను కూడా పరిగణనలోకి తీసుకోవాలి.
నీటి నిర్వహణపై ఇప్పటి నుంచే దృష్టి అవసరం
వాతావరణ పరిస్థితుల్లో మార్పులు చోటుచేసుకునే సమయంలో నీటి వనరులను సమర్థంగా నిర్వహించడం ముఖ్యం. వర్షపు నీటి సంరక్షణ, చెరువులు, జలాశయాల నిర్వహణ, భూగర్భ జలాల పునరుద్ధరణ వంటి చర్యలు దీర్ఘకాలిక నీటి భద్రతకు దోహదపడతాయి.
అదేవిధంగా మత్స్యకారులకు సముద్ర పరిస్థితులపై ముందస్తు సమాచారం అందించడం, పగడపు దిబ్బలు సహా సముద్ర పర్యావరణ వ్యవస్థలను పరిరక్షించడం కూడా ప్రాధాన్యం సంతరించుకుంటున్నాయి.
ముగింపు
ఎల్‌నినో ప్రభావం, సముద్ర ఉష్ణోగ్రతల పెరుగుదల, ఐఓడీ పరిణామాలు రాబోయే నెలల్లో వాతావరణ అంచనాలకు కీలకంగా మారనున్నాయి. ముఖ్యంగా భారత రుతుపవనాలు, వ్యవసాయం, నీటి వనరులు, మత్స్య సంపదపై వీటి ప్రభావాన్ని నిరంతరం పరిశీలించాల్సిన అవసరం ఉంది అయితే భవిష్యత్తులో వర్షపాతం ఎలా ఉండబోతుందనే విషయంపై తుది నిర్ణయానికి రావాలంటే అధికారిక వాతావరణ అంచనాలు, ప్రాంతీయ పరిస్థితులను కలిపి విశ్లేషించాలి
